In het derde kwartaal werden 116.052 hypotheekaanvragen verzonden via het HDN Platform, een toename van 22,4% vergeleken met vorig jaar toen er 94.771 aanvragen werden geregistreerd. Het aantal aanvragen bedoeld voor het kopen van een woning steeg daarbij van 62.415 in 2023 Q3 naar 74.820 (+19,9%) in het afgelopen kwartaal, terwijl het aantal over- en bijsluitingen steeg van 32.356 naar 41.232 (+27,4%).
Het gemiddelde hypotheekbedrag dat voor de aanschaf van een woning werd aangevraagd steeg 7,2% naar € 361.785,- in vergelijking met het derde kwartaal van vorig jaar. Daarbij zijn ook de woningwaardes het afgelopen kwartaal hard gestegen en kwam het gemiddelde voor een koopwoning uit op € 492.980,-, een stijging van ruim 9,2% ten opzichte van de € 451.530,- vorig jaar. De niet-kopersmarkt noteerde nagenoeg identieke stijgingen met respectievelijk +6,9% en +8,9% , al ligt daar het gemiddelde hypotheekbedrag vanzelfsprekend een stuk lager met € 116.169,-.
Binnen dit kwartaaloverzicht wordt onderscheid gemaakt tussen de kopers- en niet-kopersmarkt. Door boven in het scherm een selectie te maken onder ‘Koper’ kies je de desbetreffende markt.
Het afgelopen kwartaal stond opnieuw in het teken van een sterke groei van de hypotheekmarkt. Kopers vroegen gemiddeld ruim € 24.000,- meer hypotheek aan dan een jaar eerder om de gestegen prijzen enigszins bij te kunnen benen en ook niet-kopers vroegen meer aan. Zo kwam een tweede hypotheek uit op gemiddeld € 100.000,- tegenover € 89.600,- in 2023 Q3 (+11,6%). Wel ziet HDN dat de groei van kwartaal-op-kwartaal afvlakt. Zo steeg in Q2 het aantal aanvragen in vergelijking met een jaar eerder 27,7% waar het in Q3 een stijging van 22,4% is. Dit kan duiden op stabilisatie van de hypotheekmarkt. Wat daarbij een grote rol zal gaan spelen, is de verdere ontwikkeling van de rentestanden. Deze zijn gedurende het afgelopen kwartaal langzaam gaan dalen wat zich ook direct vertaalde in een verdere stijging van het gemiddelde hypotheekbedrag en de gemiddelde woningwaarde.
Kopersmarkt
▪ HDN registreerde in het derde kwartaal van dit jaar 74.820 hypotheekaanvragen bedoeld voor de aanschaf van een woning, 22,4% meer dan de 62.420 aanvragen in 2023 Q3. Het gemiddelde hypotheekbedrag steeg met 7,2% van € 337.620,- naar € 361.790,-, waar de gemiddelde waarde van een koopwoning nog wat harder steeg en in 2024 Q3 uitkwam op € 492.980 ,-.
▪ Het aantal aanvragen voor meeneemhypotheken steeg van 17.080 in 2023 Q3 naar 21.440 in het afgelopen kwartaal (+25,5%). Gemiddeld werd er door meenemers € 397.270,- hypotheek aangevraagd (+6,7%) voor een woning ter waarde van € 605.220,- (+12%).
▪ Kopers die geen meeneemregeling gebruikten, leenden het afgelopen kwartaal gemiddeld € 347.530,-, ten opzichte van € 324.600,- in 2023 Q3 (+7%), voor de aanschaf van een woning van € 447.900,- (+7%).
▪ Kopers die geen gebruik maken van een meeneemregeling kozen wat vaker voor NHG. Het aantal aanvragen met nationale hypotheek garantie steeg van 24.110 naar 28.820 (+19,5%). Daarnaast werden er door deze groep 24.560 aanvragen ingediend zonder NHG, een stijging van 15,7% ten opzichte van vorig jaar.
Na de koppositie te hebben overgenomen van de Starter Stabiel in het tweede kwartaal van 2024, heeft de Starter hoog segment zich het afgelopen kwartaal weten te handhaven als grootste profiel binnen de kopersmarkt. Het aantal aanvragen steeg van 10.760 in 2023 Q3 naar 15.060 in 2024 Q3, een toename van 40% waarmee gelijktijdig de sterkste stijging van dit kwartaal werd behaald. De Opstromer volgt echter op de voet met 14.780 aanvragen, een toename van circa 20% in vergelijking met vorig jaar. Binnen de niet-kopersmarkt bleef de Verbouwer met 19.500 aanvragen (+20%) het grootste profiel, al is de stijging bij de Gepensioneerde (+40%) en Oversluiter (+32%) beduidend groter.
Kopersmarkt
▪ De Starter hoog segment behield de koppositie en behaalde daarbij tevens de grootste stijging. Met 15.060 aanvragen, tegenover 10.760 in dezelfde periode vorig jaar, was er sprake van een stijging van 40%. Het gemiddelde hypotheekbedrag steeg met 5,2% naar € 458.580,- voor het kopen van een woning van € 518.390,- (+3,6%).
▪ De Starter jong deed eveneens goede zaken. Er werden 9.310 aanvragen ingediend door dit profiel, een stijging van 21% ten opzichte van de 7.700 in 2023 Q3. Ondanks de tekorten en verslechterde toegankelijkheid lijkt er zodoende nog voldoende vraag om de woningmarkt in beweging te houden.
▪ De Opstromer nieuwbouw noteerde tevens een sterke stijging met 5.830 aanvragen (+33%). Het gemiddelde hypotheekbedrag lag daarbij op circa € 528.690,- (+1,7%) waarmee woningen werden aangeschaft met een waarde van € 746.150,- (+4%).
▪ Opnieuw blijven de Doorstromer NHG en Starter Stabiel het afgelopen kwartaal wat achter met toenames van rond de 5%, fors minder dan de ruime dubbele cijfers die alle andere profielen lieten noteren.
Hoewel de hypotheekmarkt in het derde kwartaal door heel Nederland dubbele groeicijfers liet noteren, zijn er in binnen de kopersmarkt wel duidelijkere regionale verschillen te vinden. Limburg (+24%) en Friesland (+23%) groeiden het meest. Utrecht bleef daarentegen achter met slechts 6,5% groei. Ook opvallend is Zeeland die met een groei van 11% ver onder het landelijk gemiddelde lag. Vorig kwartaal was deze provincie nog één van de sterkste stijgers. De niet-kopersmarkt groeide net als vorig kwartaal in het hele land hard. Hier werd de minste groei geregistreerd in Groningen met nog steeds bijna 20%.
Kopersmarkt
▪ De meeste kopers waren zoals gebruikelijk in Zuid-Holland te vinden. Er werden 18,8% meer aanvragen ingediend dan vorig jaar waarmee het totaal uitkwam op 13.830. Noord-Holland volgt op plek twee met 11.350 aanvragen (+18,7%).
▪ De sterkste groei was te vinden in Limburg waar het aantal aanvragen toenam van 3.320 naar 4.130 (+24%), gevolgd door Friesland met een groei van 1.970 naar 2.420 aanvragen (+23%). In deze twee provincies wisten met name de twee grootste profielen, de Starter hoog segment en Opstromer, verhoudingsgewijs dan ook het meeste winst te boeken van alle provincies.
▪ Utrecht was de duurste provincie om een woning te kopen: met een gemiddelde woningwaarde van € 579.480,- (+13,7%) kwam Utrecht nipt boven Noord-Holland uit met € 578.500,- (+8%). In deze provincie was de waardestijging ten opzichte van vorig jaar dan ook het grootste, gevolgd door Overijssel met een stijging van 12,6% naar € 437.840,-.
▪ Utrecht was tevens de enige provincie waar kopers per saldo minder gebruik maakte van NHG waardoor het aantal aanvragen met garantie daalde naar 1.270 (-6%) op een totaal van 4.520.
▪ De Starter stabiel verloor veel terrein in Utrecht en Flevoland met respectievelijk 21% en 17% minder aanvragen dan in 2023 Q3.
Van alle aanvragen die in het afgelopen kwartaal over het HDN Platform zijn verzonden, was bij 92,2% een energielabel ingevuld. Wel blijft er binnen de niet-kopersmarkt nog steeds veelvuldig gebruik gemaakt worden van de optie ‘Geen energielabel beschikbaar’. Opvallend is dat er het afgelopen kwartaal minder gebruik werd gemaakt van het meefinancieren van energiebesparende maatregelen door kopers en vooral bij NHG is de terugval groot. Onder de niet-kopers is er juist wel meer gebruik gemaakt van het meefinancieren van energiebesparende maatregelen dan een jaar geleden, met name bij de lage labels.
Kopersmarkt
▪ Ook dit kwartaal is met 22% van de aanvragen C het meest voorkomende label binnen de kopersmarkt, gevolgd door A (19%) en B (13%).
▪ In het afgelopen kwartaal werd bij 14,2% van de aanvragen gebruik gemaakt van de optie om energiebesparende maatregelen te financieren, een kleine daling ten opzichte van de 14,4% in 2023 Q3. Ook ligt dit lager dan de eerste twee kwartalen van 2024, toen het respectievelijk 17,2% en 16,2% was.
▪ De afname van het meefinancieren van energiebesparende middelen is met name onder kopers met NHG zichtbaar. In 17,6% van de aanvragen werd hiervoor gekozen, bovengemiddeld vaak, maar ook een behoorlijke daling ten opzichte van de 19,5% in 2023 Q3.
▪ Bij 16.960 aanvragen betrof het de koop van een woning met een energielabel D of lager. De waarde van deze woningen lag met € 437.510,- ruim 5% hoger dan een jaar eerder, maar circa € 55.500,- onder het landelijk gemiddelde in de kopersmarkt.
▪ De gemiddelde woningwaarde van energiezuinige woningen (label A of hoger) lag in 2024 Q3 op € 548.400,- tegenover € 520.900,- in dezelfde periode het jaar ervoor, een stijging van ruim 5%. In totaal werden er 28.360 aanvragen ingediend voor de aanschaf van een energiezuinige woning.
De hoeveelheid eigen middelen die een koper gemiddeld nodig heeft voor de aanschaf van een woning schommelt al geruime tijd redelijk stabiel rond de € 40.000,- en zo ook het afgelopen kwartaal. Wel lijkt de ontwikkeling dat starters meer en doorstromers juist minder eigen middelen nodig hebben zich verder door te zetten.
Kopersmarkt
▪ Een koper had gemiddeld € 40.700,- aan eigen middelen nodig bij de aanschaf van een woning, een kleine daling ten opzichte van de gemiddeld inleg in 2023 Q3 (€ 41.460,-).
▪ De Starter stabiel zag de benodigde eigen middelen ook dit kwartaal het meest stijgen. Gemiddeld werd er € 43.530,- ingelegd ten opzichte van € 39.550,- in 2023 Q3, een stijging van 10%. Met uitzondering van de Starter hoog segment (€ 49.560,-) en Ondernemer aankoop (€ 44.390,-) heeft dit profiel de meeste eigen middelen nodig.
▪ De Starter Jong had gemiddeld € 39.520,- aan eigen geld nodig, 8% meer dan een jaar eerder, terwijl de Opstromer juist 8% minder nodig had en vrijwel gelijk uitkwam met gemiddeld € 40.030,-. Daarbij wel de kanttekening dat eerstgenoemde een woning koopt van circa €311.500,- terwijl de Opstromer een woning koopt van € 630.980,-.
▪ De Opstromer nieuwbouw had het afgelopen kwartaal voldoende aan € 31.200,-, een daling van bijna 20% ten opzichte van de € 38.850,- in 2023 Q3.
▪ Bij circa 60% van de aanvragen van doorstromers wordt aangegeven dat er € 5.000,- of minder aan eigen middelen worden ingelegd waar dit in het derde kwartaal van 2023 nog 54% was. Onder starters is het tegenovergestelde zichtbaar, daar geeft inmiddels 54% aan € 20.000,- of meer nodig te hebben waar dit een jaar eerder nog 48% was.
N.B. vanwege een correctie die begin 2024 is uitgevoerd zijn de aantallen over 2023 iets hoger dan in eerdere jaar- en kwartaaloverzichten is vermeld. Sinds december 2023 gaan ook de hypotheekaanvragen van de interne adviseurs van de Rabobank via het HDN Platform en dit geldt per 1 juni 2024 voor de hypotheekaanvragen van de interne adviseurs van ABN AMRO.