De hypotheekmarkt liet in het tweede kwartaal van 2026 een rustiger beeld zien dan een jaar eerder. Via het HDN Platform werden 132.877 hypotheekaanvragen verzonden, 5% minder dan het tweede kwartaal van 2025. De afname komt vrijwel volledig voor rekening van starters. Doorstromers bleven juist actief, terwijl de gemiddelde woningprijs verder opliep.
Voor starters werd de markt in het tweede kwartaal minder toegankelijk. De hypotheekrente liep gedurende het kwartaal op en het woningaanbod bleef krap. Daardoor werd het lastiger om een geschikte koopwoning te vinden, zeker nu het extra aanbod uit voormalige huurwoningen afneemt.
Minder hypotheekaanvragen, stabiele vraag onder doorstromers
Via HDN werden in het tweede kwartaal 81.077 aanvragen voor de aanschaf van een woning verzonden. Dat is bijna 6% minder dan een jaar eerder. Daarnaast registreerde HDN 51.800 aanvragen voor een oversluiting of verhoging, een daling van 3%.
De afname binnen de kopersmarkt komt vooral voor rekening van starters. Zij deden 12% minder hypotheekaanvragen dan in dezelfde periode vorig jaar. Doorstromers lieten juist een stijging van 2% zien. Daarmee lijkt het extra aanbod dat ontstond door de verkoop van voormalige huurwoningen (het zogeheten uitponden) grotendeels achter de rug.
Woningprijzen stijgen harder dan hypotheekbedragen
Kopers vroegen gemiddeld een hypotheek van € 376.600 aan. Dat ligt slechts beperkt boven het niveau van vorig jaar. De gemiddelde woningwaarde steeg in dezelfde periode met bijna 5% van € 508.700 naar € 532.100.
Ook de niet-kopersmarkt zag het aantal aanvragen teruglopen. Het afgelopen kwartaal werden vooral minder hypotheken overgesloten naar andere geldgevers (-8%) of tweede hypotheken aangevraagd (-8%). Het aantal onderhandse verhogingen bleef met 23.450 aanvragen (+2%) vrijwel gelijk aan Q2 2025.
Binnen dit kwartaaloverzicht wordt onderscheid gemaakt tussen de kopers- en niet-kopersmarkt. Door boven in het scherm een selectie te maken onder ‘Koper’ kies je de desbetreffende markt.
De hypotheekmarkt liet in het tweede kwartaal van 2026 een rustiger beeld zien dan een jaar eerder. Via het HDN Platform werden 132.877 hypotheekaanvragen verzonden. Dat is 5% minder dan in het tweede kwartaal van 2025. De daling deed zich voor in zowel de kopers- als niet-kopersmarkt.
Opvallend is dat de afname binnen de kopersmarkt voor rekening komt van de starters. Zij dienden ruim 12% minder hypotheekaanvragen in: van 45.542 in Q2 2025 naar 39.882 het afgelopen kwartaal. Daarmee lijkt de uitpondgolf na de hervorming van box 3 grotendeels voorbij. Tegelijkertijd liep de hypotheekrente gedurende het kwartaal op, wat de betaalbaarheid voor met name starters verder onder druk zette.
Kopersmarkt
▪ HDN registreerde 81.077 aanvragen voor de aankoop van een woning. Dat is 6% minder dan een jaar eerder. Van deze aanvragen vielen 35.139 hypothekenaanvragen binnen de NHG-grens (-9%). Het aantal aanvragen zonder NHG kwam uit op 45.938, een daling van 3%.
▪ Starters deden duidelijk minder hypotheekaanvragen dan een jaar geleden. Het aantal aanvragen daalde met 12% van 45.542 naar 39.882. Tegelijkertijd nam het gemiddelde hypotheekbedrag toe. Starters leenden gemiddeld € 372.400 voor de aanschaf van een woning, tegenover € 365.000 een jaar eerder (+2%).
▪ De gemiddelde woningwaarde bleef stijgen. Onder NHG-kopers ging het naar € 362.250, 4% hoger dan een jaar geleden. Onder niet-NHG-kopers steeg de gemiddelde woningwaarde met 4% naar € 662.120. Ook de verhuisregeling bleef populair. In totaal maakten 24.901 kopers hiervan gebruik. Dat zijn 7% meer aanvragen dan in dezelfde periode vorig jaar.
Niet-kopersmarkt (o.a. oversluitingen & tweede hypotheken)
▪ Ook de niet-kopersmarkt liet een lichte terugval zien. HDN registreerde 51.800 aanvragen. Dat is 3% minder dan in het tweede kwartaal van 2025. Van alle aanvragen in de niet-kopersmarkt hadden 40.568 betrekking op een verhoging van de bestaande hypotheek. Daarbij werd gemiddeld € 87.655 extra geleend, 3% meer dan een jaar eerder (€ 84.900).
▪ Het gebruik van aflossingsvrij nam opnieuw af. Bij 14.848 aanvragen was sprake van minstens één aflossingsvrij deel, een daling van 14%. Daarvan waren 8.582 aanvragen volledig aflossingsvrij, 16% minder dan een jaar eerder.
In Q2 bleef de Solo Koper het grootste profiel binnen de kopersmarkt, ondanks een afname van het aantal aanvragen. De Verbouwende Starter liet de sterkste daling zien, wat past binnen de terughoudendheid van starters op de woningmarkt.
Kopersmarkt
▪ De Solo Koper (gemiddeld 35 jaar) bleef met 19.228 aanvragen het grootste profiel binnen de kopersmarkt, ondanks een daling van 13% ten opzichte van Q2 2025. De gemiddelde woningwaarde steeg naar € 362.857 (+4%), terwijl het gemiddelde hypotheekbedrag uitkwam op € 274.006 (+1%).
▪ Ook de andere startersprofielen leverden in ten opzichte van vorig jaar. De NHG Starter daalde met 13% naar 9.787 aanvragen, de Niet-NHG Starter met 12% naar 7.546 aanvragen en de Verbouwende Starter met 14% naar 6.162 aanvragen.
▪ De Verbouwende doorstromer was het enige kopersprofiel dat groeide. Het aantal aanvragen nam met 2% toe naar 8.756 aanvragen, waarmee dit het vierde grootste profiel binnen de kopersmarkt is.
Niet-kopersmarkt (o.a. oversluitingen & tweede hypotheken)
▪ De Verbouwer bleef met 22.993 aanvragen het grootste profiel. Het aantal aanvragen lag vrijwel gelijk aan een jaar eerder (-1%).
▪ De Hypotheek Aanpasser kwam uit op 7.995 aanvragen (-8%) en de Box 3 Belegger op 18.801 aanvragen (-11%). Beide profielen kenmerken zich door strategische hypotheekkeuzes, waarbij de lagere renteactiviteit in het afgelopen kwartaal leidde tot minder aanvragen.
Met de omslag naar een krimpende landelijke hypotheekmarkt lopen de regionale ontwikkelingen verder uiteen. Friesland en Groningen waren de enige provincies waar de kopersmarkt nog groeide, terwijl Zuid-Holland de sterkste terugval liet zien. Hier liep het aantal aanvragen voor de koop van een woning terug met meer dan 7%, van 17.737 in Q2 2025 naar 16.422 het afgelopen kwartaal.
Kopersmarkt
▪ Zuid-Holland bleef met 16.422 aanvragen de grootste kopersmarkt, ondanks een daling van 7% ten opzichte van Q2 2025. Ook Noord-Holland (14.435, -3%) en Noord-Brabant (12.082, -4%) lieten een afname zien, maar minder sterk.
▪ Friesland (+4%, 2.840 aanvragen) en Groningen (+1,5%, 2.687 aanvragen) waren de enige provincies met groei. In Friesland bleef het gemiddelde hypotheekbedrag stabiel op circa € 300.000, terwijl de gemiddelde woningwaarde steeg naar € 429.500 (+4%).
▪ Noord-Holland was opnieuw de duurste provincie om een woning te kopen en nam daarbij de koppositie van Utrecht over. De gemiddelde woningwaarde steeg naar € 619.250 (+4,5%).
▪ Koopstarters hadden het vooral lastig in Limburg en Drenthe, waar het aantal aanvragen met 15% afnam.
Niet-kopersmarkt (o.a. oversluitingen & tweede hypotheken)
▪ Flevoland liet met 1.683 aanvragen de sterkste daling zien (-10% ten opzichte van 1.872 een jaar eerder).
▪ In Zeeland steeg het gemiddelde leenbedrag voor onderhandse verhogingen en tweede hypotheken het sterkst, naar € 85.900 (+15%). Utrecht kende met gemiddeld € 101.800 (+6%) opnieuw de hoogste verhogingen.
▪ Het aantal aanvragen binnen het profiel De Verbouwer groeide in Utrecht (+6%), Groningen (+5%) en Gelderland (+4%). In Drenthe (-10%) en Flevoland (-7%) nam het aantal aanvragen voor verbouwingen juist het sterkste af.
Het aandeel hypotheekaanvragen waarin Energiebesparende Maatregelen (EBM) werden meegefinancierd nam in de kopersmarkt licht af. Tegelijkertijd steeg het gemiddelde bedrag dat hiervoor werd geleend. In de niet-kopersmarkt bleef het aantal EBM-aanvragen vrijwel stabiel, terwijl het gemiddelde leenbedrag juist daalde.
Kopersmarkt
▪ In 10.540 hypotheekaanvragen werden Energiebesparende Maatregelen (EBM) meegefinancierd. Het aandeel EBM-aanvragen daalde van 14% naar 13%, terwijl het gemiddelde leenbedrag steeg naar € 22.447 (+ 22%, €18.309 in Q2 2025).
▪ De Verbouwende Starter financierde het vaakst EBM mee: 60% van de aanvragen binnen dit profiel bevatte een duurzaamheidsinvestering. Bij de Verbouwende doorstromer lag dit aandeel op 43%. Verbouwende Starter leende gemiddeld € 19.376 voor energiebesparende maatregelen (+6%). Verbouwende Doorstromer financierden gemiddeld € 28.203 mee (+23%).
▪ De meeste EBM-aanvragen hadden betrekking op een woning met energielabel A (23%), gevolgd door energielabel C (22%).
Niet-kopersmarkt (o.a. oversluitingen & tweede hypotheken)
▪ In de niet-kopersmarkt werden 6.319 aanvragen met Energiebesparende Maatregelen gedaan. Dat is vrijwel gelijk aan een jaar eerder. Het gemiddelde bedrag dat werd geleend voor EBM daalde van € 24.503 naar € 21.653 (-12%).
Kopers brachten in Q2 2026 gemiddeld € 41.098 aan eigen geld mee, 3% meer dan een jaar eerder. Achter dit gemiddelde gaan grote verschillen schuil. Vooral starters in het betaalbare segment leggen steeds meer eigen geld in, terwijl doorstromers juist profiteren van de gestegen overwaarde op hun huidige woning.
Kopersmarkt
▪ Kopers brachten gemiddeld € 41.098 aan eigen geld in (+3%). Wat opvalt is dat in het goedkopere segment de eigen inbreng met 12% steeg naar gemiddeld € 52.269, terwijl het aantal beschikbare woningen ten opzichte van een jaar geleden onder € 300.000 met 20% afnam.
▪ Doorstromers brachten gemiddeld € 32.766 aan eigen geld mee, vrijwel gelijk aan een jaar eerder (-0,1%). Dankzij gestegen overwaarde financierden zij gemiddeld nog 60% van de woningwaarde, tegenover 62% een jaar eerder.
▪ Binnen de Startersprofielen bracht de Solo Koper met gemiddeld €63.663 het meeste eigen geld in (+12%). Daarmee financierde dit profiel ongeveer 18% van de woningwaarde uit eigen middelen. De Niet-NHG Starter volgde met € 57.531 (-1%), de NHG Starter met € 31.206 (+4%) en de Verbouwende Starter met € 23.720 (-6%).
▪ Binnen de doorstromers bracht de Verbouwende Doorstromer de minste eigen middelen mee: gemiddeld € 19.534 (-5% ten opzichte van € 20.520 in Q2 2025).
▪ Regionaal viel vooral Drenthe op, waar starters hun eigen inbreng met 21% zagen stijgen naar gemiddeld € 44.512. In Utrecht lag de gemiddelde eigen inbreng van starters met € 62.388 het hoogst.
Niet-kopersmarkt (o.a. oversluitingen & tweede hypotheken)
▪ De gemiddelde inbreng bedroeg € 2.093, een stijging van 12,4% ten opzichte van Q2 2025. Dat komt overeen met gemiddeld 2,7% van de woningwaarde.
▪ De sterkste stijging was zichtbaar bij de Hypotheek Aanpasser. Binnen dit profiel nam de eigen inbreng met 22% toe naar gemiddeld € 14.466.